Wszystko o niczym czyli nic o wszystkim

Open Directory Project (zwany także DMoz od Directory Mozilla) – otwarty katolog stron WWW, utrzymywany na serwerach koncernu Time Warner, w którym zarówno drzewo kategorii jak i wszelkie wpisy są redagowane przez wspólnotę redaktorów-ochotników.

ODP powstało z inicjatywy dwóch hakerów R.Skrenta i B.Truela, którzy w 1998 roku utworzyli otwarty katalog o nazwie Gnuhoo (co pochodzi od zbitki słów GNU i Yahoo). Skrenta i Truel skontaktowali się z C.Tollesem, który piastował stanowisko menedżerskie w Sun Microsystems. Nazwa projektu została po proteście FSF zmieniona na Newhoo. Pod koniec 1998 roku Newhoo zostało sprzedane firmie Netscape za 1 milion USD, która udostępniła zawartość katalogu w oparciu o licencję Open Content, zmieniając jednocześnie nazwę na ODP-DMoz. W 2000 roku firmę Netscape kupiła AOL, która w 2001 roku połączyła się z Time Warner w koncern AOL Time Warner, który utrzymuje serwery projektu i jest właścicielem jego oprogramowania. Ostatnio coraz więcej funkcji ODP realizowanych jest przez działające na osobnych serwerach wolne oprogramowanie pisane przez redaktorów.

Redaktorem w ODP może zostać każdy chętny. Musi jednak w swym wniosku wykazać, że posiada kwalifikacje potrzebne do prowadzenia danej kategorii. Na początku redaktorzy uzyskują zwykle prawo redagowania niewielkich kategorii. Redaktorów obowiązuje swoista etyka – nie wolno im promować stron, z którymi są osobiście związani, nie mogą odmawiać wpisów do swoich kategorii bez dobrego uzasadnienia, powinni redagować wpisy możliwie jak najbardziej obiektywnie.

Uprawnienia poszczególnych redaktorów są zróżnicowane. Redaktor szerszej kategorii (np: World:Polska:Nauka_i_edukacja) ma dostęp do wszystkich kategorii w niej zawartych np. World:Polska:Nauka_i_edukacja:Chemia. Najlepsi redaktorzy mają prawo redagowania całego katalogu, a cieszący się największym zaufaniem – prawo przyznawania innym uprawnień, a w razie naruszania przez redaktora zasad etycznych ODP, współdecydowania o odbieraniu uprawnień oraz o zasadach działania całego katalogu. Są oni nazywani metaredaktorami – obecnie jest ich około 140, w tym trzech z Polski, m.in. Władysław Majewski. W sierpniu 2004 roku większość zadań zespołu etatowego ODP przekazana została 9 metaredaktorom, zwanych adminami.

Struktura kategorii jest tworzona przez samych redaktorów. Każdy redaktor może tworzyć nowe podkategorie w obrębie redagowanej przez siebie kategorii. Zmiany nazw i przenoszenie kategorii muszą być uprzednio uzgodnione i mogą być wykonywane tylko przez redaktorów z odpowiednimi uprawnieniami. Miejscem uzgadniania takich zmian jest głównie Forum Redaktorów, do którego dostęp mają wyłącznie redaktorzy ODP.

Katalog ogólny składa się również z dwóch “podkatalogów”. Jednym z nich jest dział Adult (ang. dorosły) http://dmoz.org/Adult/ gromadzący strony tylko dla dorosłych. Wejście do tej części nie jest możliwe przez linki w katalogu ogólnym, tak aby zapobiec możliwości przeglądania przez dzieci. Innym jest dział Kids and Teens (ang. dzieci i młodzież) http://dmoz.org/Kids_and_Teens/ mający na celu stworzenie najlepszego katalogu ze stronami dla dzieci i młodzieży.